Per stap is uitgewerkt welke activiteiten een corporatie moet oppakken en welke mogelijke dilemma’s er spelen. En wie corporaties binnen en buiten hun organisatie betrekken.
Level 1 Eerste inspiratie
- Een bestuurder of medewerker neemt kennis van circulair werken bij een collega-corporatie, bijeenkomst of via een ketenpartner.
- De bestuurder of medewerker wil “iets” doen aan circulair werken.
- De bestuurder of medewerker neemt deel aan een inspiratiesessie met ervaringen uit de praktijk. Bekijk het overzicht van circulaire activiteiten.
Level 2 Plannen en medestanders
- De medewerker of bestuurder gaat op zoek naar enthousiaste collega’s. Samen vormen zij een werkgroep (o.i.d.). Bedenk: waar zit binnen de eigen organisatie de energie om circulair te gaan werken? Én waar bij ketenpartners of de gemeente?
- Wil je als medewerker aan de slag met circulair werken, betrek dan vroegtijdig je manager of bestuurder in je plannen.
- Samen breidt de werkgroep hun kennis uit over circulair werken via deelname aan kennissessies, het bevragen van ketenpartners, lezen van kennisdocumenten en door voorbeeldprojecten te bezoeken.
- De werkgroep schrijft op wat circulair werken betekent voor de eigen corporatie. Hiervoor kun je het praatstuk de corporatie circulair gebruiken.
- De werkgroep zoekt naar prioriteiten. Bijvoorbeeld door inzichtelijk te maken welke materialen veel worden toegepast of weggegooid. Welke materialen veel kosten én veel milieu-impact maken. Hier zijn al onderzoeken naar gedaan. Je kunt je eigen hotspots inventariseren door bestaande onderzoeken te lezen, koplopercorporaties te bevragen en/of aanvullende analyses te maken voor de materiaalstromen binnen de eigen corporatie.
- De werkgroep maakt een plan van aanpak. Je beschrijft hoe je gaat starten met circulair werken. Wat is het doel, wat zijn de eerste stappen, hoe pak je het aan en wie neem je mee?
Level 3 Plannen en medestanders
- De werkgroep gaat aan de slag met het uitvoeren van een eerste circulaire pilot. Vaak is dit de toepassing van circulaire materialen en/of ontwerpprincipes.
- De werkgroep neemt het projectteam mee in wat circulair werken inhoudt én wat je met de pilot wilt bereiken. Samen met projectleider(s) doorloop je de stappen van het project of proces.
- Circulaire vaardigheden breid je samen met het projectteam uit. Jullie haken aan bij een leernetwerk of praktijkgerichte cursussen.
- De werkgroep probeert samen met de projectgroep een methode uit om de circulariteit van reguliere en circulaire maatregelen te vergelijken in de pilot. Met regelmaat verkennen jullie ook de haalbaarheid en businesscase van de circulaire maatregelen.
- Op sleutelmomenten evalueren jullie de pilots: wat zijn de belangrijkste geleerde lessen en waarmee ga je wel of niet verder?
- De werkgroep documenteert de geleerde lessen en samen met het projectteam delen jullie de kennis binnen de organisatie en met ketenpartners.
Level 4 Borgen in beleid en randvoorwaarden
- De werkgroep maakt aanbevelingen. Welke circulaire maatregelen willen jullie opschalen of doorontwikkelen? Welke nieuwe of vervolgpilots willen jullie uitvoeren? Welke pilots willen jullie breder uitrollen? Én, hoe pakken jullie dit aan? Leg de aanbevelingen voor bij je bestuurders, managers en strategen. Betrek hen vaker bij de werkgroep of vorm een stuurgroep circulair werken.
- Om te kiezen met welke circulaire maatregelen de corporatie verder wil, is het belangrijk om alvast vooruit te kijken. Prik een (eerste) circulaire stip op de horizon. Bevraag koplopercorporaties en andere netwerken op hun doelstellingen. Stel een eerste roadmap op. Betrek je collega’s en bestuurder hier zoveel mogelijk bij.
- De werkgroep gaat aan de slag met de volgende circulaire stap, bijvoorbeeld een vervolgpilot of de opschaling van circulaire maatregelen. De werkgroep maakt opnieuw een plan, voert dit uit met een betrokken projectteam, evalueert, documenteert en deelt nieuwe kennis.
- Wanneer je circulaire maatregelen breder gaat uitrollen, zal circulair werken onderdeel moeten worden van jullie huidige werkprocessen. Dit geldt voor de corporatie en ketenpartners. De werkgroep inventariseert in welke delen van de organisatie en ketensamenwerking veranderingen nodig zijn. Ook bekijken zij welke documenten aangepast moeten worden.
- De werkgroep breidt hun circulaire vaardigheden uit door aan te haken bij een gevorderd leernetwerk of verdiepende cursussen gericht op circulaire businessmodellen, inkoop, meten, borgen en verankering.
- De werkgroep gaat met collega’s aan de slag om circulair werken op te nemen in beleidsdocumenten, projectopdrachten, contracten, samenwerkingsovereenkomsten, etc.
- De werkgroep onderzoekt samen met hun bestuurder en collega’s hoe circulaire kosten en baten binnen de financiële besluitvorming kan worden meegenomen.
- Probeer een methode uit om de circulaire prestatie op organisatieniveau te meten. Hiermee kun je de voortgang gaan bewaken. Komt het tempo overeen met jullie roadmap of moet je bijsturen?
Het is belangrijk om kennis en ervaring met een steeds bredere groep collega’s en met ketenpartners te delen. Betrek hen ook zoveel mogelijk bij pilots of bij het veranderen van werkprocessen. Zo wordt circulair werken steeds meer onderdeel van de hele organisatie en samenwerking met ketenpartners.
Level 5 Circulair werken
- De organisatie monitort de circulaire prestaties op organisatieniveau en stelt de roadmap bij wanneer nodig.
- De organisatie blijft op de hoogte van nieuwe circulaire ontwikkelingen en borgt het leervermogen. Wanneer nodig draait de corporatie nieuwe pilots, evalueert, documenteert, deelt kennis en implementeert nieuwe circulaire maatregelen binnen de organisatie en met ketenpartners.
- De corporatie werkt en denkt circulair. Zij draagt dit ook uit en stimuleert ketenpartners om circulair te werken.
Binnen de 5 stappen kunnen corporaties keuzes maken in hoe ze circulair werken aanpakken. We hebben 2 verschillende routes uitgewerkt:
5 tijdlijnen voor stappenplan samen circulair groeien
5 tijdlijnen vormen de basis van het stappenplan samen circulair groeien. Een werkgroep, samengesteld uit corporatiemedewerkers, interviewde 5 koplopercorporaties over hun circulaire reis tot nu toe. Met deze tijdlijnen identificeerden ze overeenkomstige stappen en verschillende routes die corporaties kunnen nemen om steeds meer circulair te werken.
Praat mee: wat past bij jouw corporatie?
Welke route past bij jouw corporatie? Of hebben jullie een andere route gekozen? Wil je in contact komen over circulair groeien? Mail naar Anne van Stijn, adviseur sectorontwikkeling.
Samen circulair groeien
Wil je als corporatie circulair werken, maar weet je niet goed hoe dit aan te pakken? Om corporaties op weg te helpen heeft Aedes, samen met koplopercorporaties, verschillende instrumenten ontwikkeld. Hiermee maak je inzichtelijk wat een ‘circulaire corporatie’ is en doet en stippel je concrete routes uit om dit te realiseren. Met deze instrumenten kun je op verschillende niveaus ‘instappen’ en het circulair werken binnen je corporatie naar een hoger plan brengen.