Overslaan en naar de inhoud gaan Skip naar footer Skip naar zoeken Skip naar menu
Onderhoud en verbetering

Sturen op opgaven en uitgaven

Expert
Anne van Stijn
Adviseur Verduurzaming

Nog flinke investeringen nodig

De verwachting is dat de opgaven in de bestaande voorraad komende jaren blijven groeien. Van een flinke verduurzamingsopgave, onderhoud, funderingsproblematiek, asbestsanering, tot de aanpak van vocht en schimmel. Dat betekent dat corporaties nog flink zullen investeren in de bestaande woningvoorraad. De inkomsten van corporaties stijgen niet evenredig mee met de uitgaven. Dat betekent dat corporaties op termijn te maken krijgen met tekorten. Wanneer de kosten niet betaald kunnen worden uit de huur moeten corporaties bij lenen: het huishoudboekje is dan niet meer sluitend. 

Kansenkaart

Het wordt daarom nog belangrijker voor corporaties om de opgaven in de bestaande voorraad zo efficiënt en doelmatig mogelijk te realiseren. Samen met corporaties werkt Aedes aan de kansenkaart KOMPAS (Kosten, Opgaven, Middelen, Prestatie en Sturing in de bestaande voorraad). Hiermee kunnen corporaties zelf (nog) beter sturen op hun opgaven en uitgaven. 

Deze kansenkaart is gemaakt op basis van een enquête, gesprekken met experts en meerdere bijeenkomsten met corporatiemedewerkers en bestuurders. 

We verwachten dat de kansenkaart begin mei 2026 beschikbaar is. 

De kansen in de kansenkaart KOMPAS:

KANS 1. Cultuur, leiderschap en personeelsontwikkeling
KANS 2. Visie en vastgoedsturing
KANS 3. Inzicht in uitgaven
KANS 4. Inzicht in de staat van het bezit en opgaven
KANS 5. Inzicht in de beschikbare middelen en financiële kaders
KANS 6. Prioriteiten en laaghangend fruit
KANS 7. Keuzes in (basis)kwaliteit
KANS 8. Denken vanuit levenscyclus en een integrale sturing
KANS 9. Betrouwbare en uniforme MJOB’s
KANS 10. Samenwerking extern optimaliseren en samen innoveren
KANS 11. Samenwerking en processen intern optimaliseren
KANS 12. Sturen op marktconformiteit, aanbesteden, contracten en faalkosten

Quickscan: met welke kansen kan jouw corporatie aan de slag?

Kansen kunnen per corporatie verschillen. Elke corporatie heeft unieke uitdagingen, afhankelijk van het type woningbezit, de omvang en aard van de onderhoudsopgaven en de financiële situatie. Ook verschilt het per corporatie hoe de organisatie is ingericht, waardoor de belangrijkste kansen per corporatie variëren. Wil je ontdekken hoe jouw corporatie ervoor staat met het sturen op de opgaven en uitgaven in de bestaande voorraad? Werk mee aan het ontwikkelen en uittesten van de quickscan. Neem contact op met Raoul Haas, Sectorontwikkeling Aedes

Samen aan de slag met de ontwikkelagenda

Sommige kansen kunnen corporaties het best zélf implementeren, terwijl we andere juist beter gezamenlijk kunnen uitvoeren. Door samen te werken voorkomen we dat iedere corporatie afzonderlijk het wiel opnieuw uitvindt. Samen met corporaties bepalen we welke kansen we als vereniging als eerste oppakken. We werken hiervoor een ontwikkelagenda uit, waarmee we samen aan de slag gaan. We starten met scherpstellen (hotspots) en snelle bijsturing, verbeteren parallel de sturingsbasis (data–kwaliteit–MJOB) en ondersteunen kennisuitwisseling, harmonisatie en implementatie via handreikingen, leidraden, doorbraken en softwarestandaardisatie. Daarmee ondersteunen we corporaties op inzicht, prioritering en snelle bijsturing van de grootste kostenposten (hotspots) en laaghangend fruit. En bouwen we aan een stevigere sturingsbasis met betere vastgoeddata, een duidelijke (basis)kwaliteit en voorspelbare MJOB’s.

We verwachten dat de ontwikkelagenda begin mei 2026 beschikbaar is. 

Hoeveel zijn de uitgaven gestegen en waardoor komt dit?

In 2021 gaf de sector nog € 8,4 miljard euro uit, in 2024 is dit gestegen tot meer dan € 12,1 miljard euro. Dit komt overeen met een stijging van 6,2 maandhuren in 2021, naar 8,3 maandhuren in 2024. De stijging komt deels door externe marktontwikkelingen, bijvoorbeeld hogere arbeids- en materiaalkosten. Maar corporaties voeren ook meer onderhoud, verbetering en verduurzaming uit, zoals afgesproken in de Nationale Prestatieafspraken (NPA). Zo investeren woningcorporaties in het oplossen van problemen als vocht, schimmel en in het verbeteren van energielabels (EFG). De autoriteit woningcorporaties riep op om nader te onderzoeken waar de kostenstijging vandaan komt. Daarom deed Aedes hier een eerste verkennend onderzoek naar. Daaruit blijkt dat de kostenstijging in de periode 2021-2024 deels komt door een inflatie in de sector (bouwkostenindex/materiaalprijzen, arbeidskosten). Ook zijn er meer uitgaven in woningverbetering, planmatig onderhoud, reparatieonderhoud en mutatieonderhoud gedaan.

Voor de toename van het gepleegde onderhoud geldt: Hoe ouder huizen zijn, hoe hoger de kosten voor het onderhoud. Het corporatiebezit wordt gemiddeld ook steeds ouder.

Naast de inflatie en de verhoogde inzet van corporaties, zijn er mogelijk meer oorzaken voor de kostenstijging. Daar wordt nog verder onderzoek naar gedaan.