Wat is een doorbraaklocatie?
Als een woningbouwproject, om wat voor reden dan ook, stagneert, kan het Rijk dit project aanwijzen als zogenoemde doorbraaklocatie. Dat betekent dat alle betrokken partijen, overheid, woningcorporaties en bouwers, met elkaar om tafel komen. Zij zoeken samen naar oplossingen voor de knelpunten. Vervolgens kijken zij met het Rijk welke oplossing echt mogelijk is. En nemen hierover een besluit. Bouwprojecten gaan daardoor eerder van start en dat betekent versnelling van de woningbouw.
Wanneer is een project een doorbraaklocatie?
Voor elke doorbraaklocatie geldt dat er een urgentie voor woningbouw moet zijn. En dat de lokale partijen bereid zijn om tot een gezamenlijk resultaat te komen. De primaire verantwoordelijkheid om een doorbraak te bereiken, ligt bij de betrokken partijen in het plangebied.
Hoe ziet het doorbraakproces eruit?
Is er een doorbraaklocatie aangewezen, dan ziet het proces er als volgt uit:
Elke locatie krijgt een eigen doorbraakagenda. Daarin staat wat nodig is om verder te komen. Denk aan het oplossen van een mobiliteitsvraagstuk, het maken van financiële afspraken of het versnellen van planprocedures. Dat kan door bijvoorbeeld kennis en capaciteit te delen, transparant (met open boeken) het gesprek te voeren over financiële middelen en waar nodig grondposities efficiënter in te zetten en/of uit te ruilen. Een doorbraakagenda is uiteindelijk maatwerk: elke locatie zit immers in een andere fase en overal spelen specifieke uitdagingen.
Er is sprake van een doorbraak op het moment dat er een bestuurlijk akkoord is bereikt. Dus wanneer alle betrokken partijen hun handtekening hebben gezet onder afspraken die ervoor zorgen dat het project van de grond komt.
Aedes, VRO, NEPROM en IVBN monitoren de voortgang van het proces. Daarbij krijgen ze ondersteuning van onder meer het Expertteam Woningbouw. In uitzonderlijke gevallen kan het Rijk bevoegdheden uit de Omgevingswet gebruiken om projecten vlot te trekken. Dat kan met een projectbesluit of instructieregels om het gemeentelijk omgevingsplan te wijzigen.
Kijk ook eens bij
Wat is de rol van de woningcorporatie?
De woningcorporatie is de aangewezen partij om op deze grote doorbraaklocaties 30% sociale huur te realiseren. Daarnaast kan een woningcorporatie ook middenhuurwoningen realiseren. Voor de betrokken corporaties op de locaties is het van belang dat ze vroegtijdig aan tafel zitten bij de gemeente en marktpartijen. Van woningcorporaties wordt verwacht dat zij in overleg met andere woningcorporaties in het werkgebied in kaart brengen hoe zij hun bijdrage in deze ontwikkeling mogelijk maken. Aedes kan de corporaties daarbij ondersteunen.
Hoe draagt Aedes bij aan de doorbraakaanpak?
Aedes werkt samen met VRO, NEPROM en IVBN aan doorbraken op de locaties. We zetten ons in om de betrokken lokale partijen aan tafel te krijgen en concrete afspraken te maken om de bouw weer vlot te trekken.
Aedes zoekt met deze partijen naar mogelijkheden voor nieuwe doorbraaklocaties in de provincies die nu nog geen doorbraaklocatie hebben. En we verzamelen en delen de lessen van doorbraaklocaties die nu al in ontwikkeling zijn.
Dreigen de lokale partijen op de doorbraaklocaties alsnog vast te lopen, dan kijkt Aedes met VRO, NEPROM en IVBN samen met de lokale partijen of een doorbraak toch mogelijk is.
Doorbraaklocaties in de praktijk
De doorbraakaanpak is eerder al op enkele locaties ingezet, zoals de Gnephoek (gemeente Alphen aan den Rijn). In Stougjeswijk, Oud-Beijerland, worden nu 2.500 woningen versneld gebouwd.
De doorbraakaanpak komt voort uit de Woontop van december 2024. Daar spraken overheden, ontwikkelaars, woningcorporaties en investeerders af zich samen in te zetten voor doorbraken op geselecteerde locaties. Dit is vastgelegd in Woontopafspraak 4. Het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) werkt hierbij nauw samen met NEPROM, IVBN en Aedes.
Meer weten over doorbraaklocaties?
Zijn er nieuwe ontwikkelingen rondom doorbraaklocaties of nieuwe praktijkvoorbeelden, dan vullen we deze pagina aan.
Tijdens de Aedes-corporatiedag 2026 organiseren we een sessie Leren van de doorbraakaanpak. Je kunt je hiervoor nog aanmelden.
